Kanadalılar Gelibolu’da: Newfoudland Kraliyet Alayı Onore Edildi!

Kanadalılar Gelibolu’da: Newfoudland Kraliyet Alayı Onore Edildi! 1

Newfoundland birlikleri Birinci Dünya Savaşı’nda yer alan tek Kuzey Amerika askerleriydi.

Hill 10’daki Lancashire Çıkarma mezarlığında tek bir gelincik bile yokken Türk çayırında birbirinin ardı sıra dizilmiş pek çok mezar taşı bulunur. Bu beyaz mezar taşlarının bazıları Gelibolu Savaşı’nda Kraliyet Newfoudland Alayı’na bağlı olarak savaşan ve can veren yaklaşık 40 askerin onur nişanı niteliğinde. 

Bu kayıplar Newfoudlandlıların o yıllarda karşılaştıkları en büyük kayıplar değildi. Zira Çanakkale Boğazı’nı kontrol etmek için gerçekleştirilen ve başarısız olan girişimde çoğu İngiliz, Avusturalyalı ve Yeni Zelandalı 46.000 asker can vermişti. Ancak Newfoudlandlıların verdiği bu kayıp daha sonra Kanada’ya katılacak İngiliz kolonileri için anlamlı bir olaydı.

Newfoudlandlılar cepheye destek olmak için gelmişlerdi. Dönemin 2. Ordu komutanı Albay Clarence Bond’un verdiği demece göre ‘Onlar Karadeniz’i kontrol etmek amacıyla İstanbul’u almaya çalışıyorlardı.’

Newfoudlandlı ve müttefik ordulara bağlı askerler bu iddialı plana rağmen Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı Türk Birlikleri karşısında başarısız olmuş ve askerlerin 55.000 kadarı yaşamını kaybetmiş ve çok daha fazlası da kaybolmuştur. Ancak bu çarpışma bazı nedenlerden dolayı tarihte bir savaş olarak anılır hale gelmiştir.

Blue Puttee’yi Hatırlamak

Önümüzdeki 3 gün boyunca Türkiye’de savaşın 100. Yılı anısına I. Dünya Savaşı ve Gelibolu’da yaşamını kaybedenler anılacak. Newfoudlandlı askerler Anzac ve İngiliz askerleri ile aynı cephede savaşan tek Kuzey Amerikalı askerlerdi. 

Newfoudland, 1914 yılında Kanada’ya bağlı değildi. Seferberlik ilan edildiğinde kendi egemenliği altında olan Newfoundlandlı pek çok delikanlı askere kaydolmaya can atıyordu. 1915 yılının Eylül ayında 1000’den fazla Newfoudlanlı Gelibolu’ya ayak bastı. Bu yıllarda var olan kumaş probleminden dolayı Newfoundlandlı askerlere mavi işaretli üniformalar verilmişti. Standart asker rengi olan haki yerine Newfoundlanlı askerlerin botları etrafındaki sarılı olan kumaşın rengi maviydi. Bu nedenle kısa sürede Blue Puttees olarak anılmaya başlamışlardı.

Yeni Bir Cephe Yeni Bir Savaş

Alışılmışın dışında olan üniformaları karışılacakları en önemsiz detaydı. Bir savaşa katılma hayali besleyerek askere yazılan delikanlılar kendilerini yeni bir tür savaşın içinde bulmuştu. Gelipolu cephe savaşlarının başladığı bir savaştı.

Bond’un ifadelerine göre ‘Onlar cephe kazmaya başlamışlardı ve bu zor bir işti.’ Bazı askerler zor ve nemli koşullardan dolayı dizanteri, kangren ve kolera gibi fiziksel hastalıklardan dolayı yaşamını yitirmişti. 

Askerlerin 10 tanesi hastalıklardan ölse de 30 tanesi de çarpışmada yaşamını yitirmişti. Albay Bond ‘İlk kayıp, askerler yarımadaya vardıktan kısa bir süre sonra topçu ateşi nedeniyle yaşandı. 22 Eylül 1915’te Piyade Walter McWhirter yaşamını yitirdi’ dedi. Ancak Newfoundland alayı küçük ama önemli bir başarı kazanmıştı.

Newfoundlandlılar Türk keskin nişancıların hâkim olduğu bir tepeyi ele geçirmişti. Şapkalarında yer alan Caribou rozetinden dolayı buraya Caribou Tepesi adını vermişlerdi. Alay daha sonra bölgeden çekilecek olan müttefik kuvvetlere iki kez koruma hizmeti sundu.

Newfoundland alayı’nın burada daha sonra da Fransa Ypres’te yaşadığı kayıplar ve zaferler; 1917 yılında Kraliyet unvanını kazanmasına ve bazı askerlerinin madalya ile onore edilmesine neden oldu. Kanada Dış İşleri Bakanı Lynne Yelich ve Newfoundland-Labrador Komutanı Albay Frank Fagan anma töreninde Kanada’yı temsil edecek. Newfoundland 1. Ve 2. Ordu yetkilileri ile birlikte İngiliz ve Anzak askerlerinin onore edileceği anma törenlerine katılacak ve yaşamını kaybeden Kanadalılar anısına anıta çelenk bırakacaklar. https://www.cbc.ca/news/canada/canadians-at-gallipoli-royal-newfoundland-regiment-honoured-1.3046197

0 Reviews

Write a Review

admin

Read Previous

Kanadalı Olmayanlar Kanada’da Nasıl İş Kurabilir?

Read Next

Kanadalıların Kış Mevsiminde Hayatta Kalmak için Sahip Olması Gereken 17 Şey

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *